ಬೆಂಗಳೂರು: ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿರಲಿಲ್ಲ… ಆದರೂ ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದ್ದೇವೆ… ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ… ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು; ಈಗಿನವರು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ…
ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ Gen Z ಮತ್ತು Millennials ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಶ್ರಮಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಅಥವಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರು ಎಂಬ ಟೀಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನವರಿಗಿಂತ ದುರ್ಬಲವೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳವಾದ ‘ಹೌದು’ ಅಥವಾ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
‘ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ದುರ್ಬಲ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಹೊಸದಲ್ಲ
ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಟೀಕಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಲ್ಲ. ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ‘Snowflakes’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಒತ್ತಡವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮರು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಮೇಲೂ ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಯುವಕರು ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ‘ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೇ ಉತ್ತಮ’ ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ ಬಹುತೇಕ ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದೇ ಗಟ್ಟಿತನದ ಅಳತೆ?
ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸೀಮಿತ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು, ಕಡಿಮೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ, ಕುಟುಂಬದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಅನೇಕರು ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಂದಿನ ಯುವಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸುಲಭ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ನಿರಂತರ ಹೋಲಿಕೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. 24 ಗಂಟೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಗಡಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸವಾಲುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಯುವಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೇ?
Gen Z ಮತ್ತು Millennials ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ‘ಇವರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನವರಷ್ಟು ಬದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದು. ಆದರೆ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾದ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ work-life balance, flexibility, ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ, ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸೋಮಾರಿತನವೇ? ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೇ? ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸಮಸ್ಯೆ.
‘ಕೆಲಸವೇ ಜೀವನ’ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ
ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ವೇತನ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಎಂಬ ಮಾದರಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ನಾನು ಈ ಕೆಲಸ ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?’, ‘ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ?’, ‘ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ?’, ‘ನನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?’… ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಅಥವಾ ಅವಕಾಶ ಇಂದಿನ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ತಂದ ಹೊಸ ಒತ್ತಡ
ಇಂದಿನ ಯುವಕರನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವಾಗ ಮರೆಯಬಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ. ಹಿಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಾವಿರಾರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡಬಹುದು. ಯಾರೋ ಹೊಸ ಕಾರು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ನಿರಂತರ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಯುವಕರ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ “ಅವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಇತರರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡುವೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅನುಭವಗಳಿದ್ದವು
ಇದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬೇರೆ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಉದ್ಯೋಗದ ಭದ್ರತೆ, ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶಗಳು ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನೂ ಅದರ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಿಂದಿನವರ ಕಷ್ಟ ನಿಜ. ಇಂದಿನವರ ಒತ್ತಡವೂ ನಿಜ. ಒಂದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ‘ಗಟ್ಟಿ’?
ಬಹುಶಃ ಇದೇ ತಪ್ಪು ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಯುವಕರು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಿಗಿಂತ ಗಟ್ಟಿಯೇ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲರೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯೂ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡಿತು. ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾಹಿತಿಯ ಮಹಾಪೂರ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನಡುವೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದೆ. ಎರಡೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ.
‘ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ವಿರಾಮ ಬೇಕು
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದದ್ದನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಬಲತೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಬದ್ಧತೆಯವರು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲಸ-ಜೀವನ ಸಮತೋಲನ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರು ಸೋಮಾರಿಗಳು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅವರು ದುರ್ಬಲರು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದರೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವೂ ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ‘ಯಾರು ಗಟ್ಟಿ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ‘ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸವಾಲುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ವಿಧಾನವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.