- By DesiPost Team
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತೆಗೆಯುತ್ತೇವೆ… ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತೇವೆ… ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಸ್ತು ತರಿಸಿದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ… ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ… ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ… ನಿಜವಾದ ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ!
ನಾವು ಎಸೆದ ಆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಅದು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ನದಿ, ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ? ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯೇ?
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಬೇರೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅನೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ನಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ, ವಾಹನ ಉದ್ಯಮ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಬಳಸಿ ಎಸೆಯುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನಾವು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ?
ಭಾರತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದೇಶ. ನಗರಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಸ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಚರಂಡಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳು ಕಸದ ಹೊರೆ ಹೊರುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರಾಶಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ನಿಷೇಧ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಬಳಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಹಂತ ಮಾತ್ರ. ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲ ನಿಷೇಧಿಸಿದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಕೇವಲ ನಿಷೇಧವಲ್ಲ. ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಕಸವನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ನೋಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ
ಉತ್ಪಾದಿಸು. ಬಳಸು. ಎಸೆದುಬಿಡು… ಹಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿ ಹೀಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈಗ ಜಗತ್ತು ಹೊಸ ಮಾದರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ಪಾದಿಸು, ಬಳಸು, ಮರುಸಂಗ್ರಹಿಸು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸು….
ಇದನ್ನೇ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ಎಕಾನಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಕಸದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತದ ಮೌನ ಹೀರೋಗಳು
ನಾವು ಮನೆ ಮುಂದೆ ಕಸ ಇಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವವರು ಯಾರು?
ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು. ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಅವರ ಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವದ ಕೊರತೆ, ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆ… ಭಾರತದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕಾದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಮನೆಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ
ಸರ್ಕಾರಗಳು ನೀತಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು, ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತರಬಹುದು, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒದ್ದೆ ಕಸ ಮತ್ತು ಒಣ ಕಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು. ಒಮ್ಮೆ ಬಳಸಿ ಎಸೆಯುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಸ ಪಾಠ
ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. ಒಂದು ಮಗು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಬದಲು ಮರುಬಳಕೆ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಲು ಕಲಿತರೆ, ಅದು ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದುವ ಪಾಠವಾಗದೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆಯೇ?
ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದಕರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರುಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದು ಸರ್ಕಾರ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ.
ಭಾರತದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆ.
ನಾವು ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಎಸೆದ ನಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಒಂದು ಚೀಲವನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಅದನ್ನು ನೂರಾರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಒಂದು ಬಾಟಲಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸಮುದ್ರ ಅದನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
“ನಾನು ಬಳಸುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಎರಡನೇ ಜೀವನ ಸಿಗಬಹುದೇ?”
ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅರಿತರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರ ಉತ್ತಮ ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಜಗತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅದು – ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ನಾವು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಕಲಿಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ…
