ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್” ಎನ್ನುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. “ಆಪರೇಷನ್ Ragepill” ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹182 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಡ್ರಗ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಡ್ರಗ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಜಿಹಾದಿ ಡ್ರಗ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಎಂದರೇನು? ಅದು ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಜಾಲ ಹೇಗಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಎಂದರೇನು?
ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಮೂಲತಃ “Fenethylline” ಎಂಬ ಉತ್ತೇಜಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಔಷಧಿಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರ ಇದರ ದುರುಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಬಹುತೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂದು ಅಕ್ರಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂಫೆಟಮೈನ್, ಮೆಥಾಂಫೆಟಮೈನ್, ಕ್ಯಾಫಿನ್, ಮತ್ತು ಇತರೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಡ್ರಗ್ ಸೇವಿಸಿದರೆ ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆ, ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ಭಯದ ಭಾವನೆ ಕುಗ್ಗುವುದು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಲ್ಲಾಸ ಮುಂತಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
‘ಜಿಹಾದಿ ಡ್ರಗ್’ ಯಾಕೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಯುದ್ಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಡ್ರಗ್ ಬಳಸಿದ್ದರೆಂಬ ವರದಿಗಳ ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ “ಜಿಹಾದಿ ಡ್ರಗ್” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಡ್ರಗ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ತಾಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುವುದು, ತೀವ್ರ ಉತ್ಸಾಹ, ಇವುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಯುದ್ಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಕ್ರಮ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಜಾಲ
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಾ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿರಿಯಾದ ಗೃಹಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಡ್ರಗ್ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂದು ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು.
ಕೆಲ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಸಾಗಣೆ ಜಾಲಗಳು, ನಕಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಕಳ್ಳ ಸಾಗಣೆ ಮೂಲಕ ಈ ಡ್ರಗ್ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ವಶಪಡಿಸಿಕೆ
“ಆಪರೇಷನ್ Ragepill” ವೇಳೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಡ್ರಗ್ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಈ ಘಟನೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡ್ರಗ್ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆತಂಕವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು?
ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ಈಗ ಕೇವಲ ಡ್ರಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಅಕ್ರಮ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲ, ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣ, ಕಳ್ಳ ಸಾಗಣೆ ಜಾಲ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ…
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ಯಾಪ್ಟಾಗನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕೇವಲ ಡ್ರಗ್ ಪ್ರಕರಣವಲ್ಲ; ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಘಟನೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ “ಜಿಹಾದಿ ಡ್ರಗ್” ಇದೀಗ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
