♥ By ಮಾನಸಿ 

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇವೆ!

ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು ಇವೆ. ಅವು ಮೊದಲು ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಕಥೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಕಥೆ ಒಂದು ದಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಜನರು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಅಂತಹ ಒಂದು ಹೆಸರು.

ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಹಿಮಾಲಯದ ಅಡಗಿದ ಕಣಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಅದು ಮಾನವ ಕಲ್ಪನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ? 

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು?

ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನೇರ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹೆಸರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾದದ್ದು 1933ರಲ್ಲಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಬರೆದ Lost Horizon ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ನಡುವೆ ಅಡಗಿರುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಣಿವೆಯ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ.

‘ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ವಯಸ್ಸು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಗಳಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರದ ದಾಹವಿಲ್ಲ. ಲೋಭವಿಲ್ಲ. ಆ ಕಣಿವೆಯ ಹೆಸರೇ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ….’

ಆ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಜನರು ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಥೆಯಾಗಿ ಓದದೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳ ಎಲ್ಲೋ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಮತ್ತು ಶಂಭಲ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ?

ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶಂಭಲ’ ಎಂಬ ಒಂದು ನಿಗೂಢ ರಾಜ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಕಾಣದ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕೆಲವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳಕು ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಅವರು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಶಂಭಲ ಮತ್ತು ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಒಂದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ.

ಮಾನವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದಾನೆ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳದ ಕಲ್ಪನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

• ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲಿಸಿಯಂ
• ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ
• ಬೌದ್ಧ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಭೂಮಿ
• ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಭಲ

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಮಾನವೀಯ ಕನಸಿನ ಆಧುನಿಕ ರೂಪವಾಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ… ನಾವು ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? 

ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ಹೇಗೆ ನಿಜವಾದ ನಗರದ ಹೆಸರಾಯಿತು?

ಇದು ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯ. ಚೀನಾದ ಯುನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಝೋಂಗ್ಡಿಯನ್ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ “ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ” ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಮಾಲಯದ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಮೊದಲು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಹೆಸರು ನಂತರ ನಿಜವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಾಯಿತು. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವದ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಗಳ ಸಂಬಂಧ

ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ನೋಡಿವೆ. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು, ಅಪಾಯಕಾರಿ ದಾರಿಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನ ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ನಿಗೂಢವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಲಾಗದ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಹಜ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ, ಶಂಭಲ ಮತ್ತು ಇತರ ರಹಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಥೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಗೆ ಅನುಭವ ಸಾಕು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಳ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ಮನಸ್ಥಿತಿ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಯುದ್ಧ, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಕನಸು.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ದೇವಾಲಯ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಎಂಬ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಕಣಿವೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮಾನವನಿಗೆ ಬದುಕಲು ಆಹಾರದಷ್ಟೇ ಆಶೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. ಬಹುಶಃ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಎನ್ನುವುದು ಆ ಆಶೆಯ ರೂಪಕ.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾದ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯ ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಅದು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಶಾಂತಿಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಭೂಮಿ. ಒಂದು ಲೋಭವಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜ. ಒಂದು ಭಯವಿಲ್ಲದ ಬದುಕು. ಬಹುಶಃ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಹೊರಗೆ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಒಳಗಿರುವ ಒಂದು ಕನಸು.

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ

ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ನಾವು ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ವೇಗದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಬಹುಶಃ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದೆಯೇ?

ಬಹುಶಃ ಇರಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ನಿಜ. ಮಾನವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಜಗತ್ತಿನ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕನಸಿಗೆ ಕೆಲವರು ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟರು. ಕೆಲವರು ಶಂಭಲ ಎಂದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು…

ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾ ಎಂದು ಕರೆದರು!