ಕಠ್ಮಂಡು: ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಬುಧವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ ದೇಶವನ್ನು ತತ್ತರಿಸಿದೆ.
ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದ ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ನದಿ ಏಕಾಏಕಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದ ಪರಿಣಾಮ ಮನೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ.
ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಇನ್ನೂ ಹೊರಬರಬೇಕಿದ್ದು, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 72ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ನೇಪಾಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಂಡಳಿ ಸುಮಾರು 384 ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 291 ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು 93 ನೇಪಾಳಿ ನಾಗರಿಕರಿದ್ದಾರೆ.
105 ಭಾರತೀಯರು ನಾಪತ್ತೆ
ಈ ದುರಂತದ ನಡುವೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಆತಂಕದ ನೆರಳು ಬಿದ್ದಿದೆ. ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 105 ಭಾರತೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 37 ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಿಗರೂ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ನೇಪಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಯಾಣ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ಭೂದೃಶ್ಯ
ರಸುವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಟಿಮುರೆ, ಸ್ಯಾಬ್ರುಬೆಸಿ ಮತ್ತು ರಸುವಾಗಢಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿದೆ. ಭೋಟೆ ಕೋಶಿ ನದಿಯ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ರಭಸಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಗಳು ಕುಸಿದಿವೆ. ವಾಹನಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ನದಿಯ ಮಾರ್ಗದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಈ ದುರಂತದ ಹಿಂದಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ-ಬಂಡೆಗಳ ಭಾರಿ ಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಏಕಾಏಕಿ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಐಸ್-ರಾಕ್ ಅವಲಾಂಚ್ ಲ್ಹೆಂಡೆ ಖೋಲಾ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ನೀರು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಸರು-ಬಂಡೆಗಳು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಏಕಾಏಕಿ ನುಗ್ಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದ ಏಕಾಏಕಿ ಸ್ಫೋಟ ಅಥವಾ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ತಜ್ಞರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ “ಇದೇ ಅಂತಿಮ ಕಾರಣ” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಭಾರಿ ಹಾನಿ
ಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಗೈರಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ರಭಸದಿಂದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ರಸುವಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಭಾಗ ಎರಡೂ ಈ ದುರಂತದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತವಾಗಿವೆ. ಚೀನಾ ಕೂಡ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂಡಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ.
ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಹೊಡೆತ
ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ನೇಪಾಳದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೂ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ. ರಸುವಾಗಢಿ, ಚಿಲಿಮೆ, ತ್ರಿಶೂಲಿ 3A, ತ್ರಿಶೂಲಿ 3B ಹಬ್ 220 ಕೆವಿ ಸಬ್ಸ್ಟೇಷನ್, ತ್ರಿಶೂಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವಿಘಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸವಾಲು
ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಕ ನೇಪಾಳ ಸೇನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಇಳಿದಿವೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಹವಾಮಾನ, ಕೆಸರು, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ರಸ್ತೆ-ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ನದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೂಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಲುಪುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವೈಮಾನಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಇದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿ
ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನದಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆ ಉಳಿದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ತಡೆ ಏಕಾಏಕಿ ಒಡೆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನದಿ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬರುವ ನದಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮದ ಆತಂಕ
ನೇಪಾಳದ ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಣಾಮ ಗಂಡಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನದಿ ತೀರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೇಪಾಳದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಹವಲ್ಲ
ನೇಪಾಳದ ಈ ದುರಂತದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ವಿಷಯ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೀರು ಏರುತ್ತಾ ಬಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಹದ ರೀತಿಯ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು, ಕೆಸರು, ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ ಇದಾಗಿದೆ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜನರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪ್ರವಾಹದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದವು.
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ
ಸದ್ಯ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಪತ್ತೆ, ಸಿಲುಕಿರುವವರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೆರವು ತಲುಪಿಸುವುದು. 384 ಮಂದಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಪತ್ತೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 105 ಭಾರತೀಯರು ಇರುವುದರಿಂದ ಭಾರತವೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದಂತೆ ದುರಂತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಹೊರಬರಲಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರವಾಹದ ಅವಶೇಷಗಳಡಿ ಬದುಕುಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಶೋಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಆತಂಕ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ.