ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ ಭಾರತ ಅಪಾಯ ಕುರಿತು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ ಭಾರತ ಅಪಾಯ ಯಾಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ?
ಪ್ರಪಂಚದ ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತೆ “ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ” ಎನ್ನುವ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಮುದ್ರದ ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಗಾಳಿ, ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಕೃಷಿ ನಷ್ಟ, ನೀರಿನ ಅಭಾವ, ಆಹಾರ ದರ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಒತ್ತಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಂತಹ ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.
ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂದರೇನು?
ಎಲ್ ನಿನೋ ಎಂಬುದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ ನಿನೋ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಲಾ ನಿನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ “ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ” ಎನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲ್ ನಿನೋಗಿಂತ ಬಹಳ ತೀವ್ರವಾದ ಸ್ಥಿತಿ. ಈ ವೇಳೆ ಸಮುದ್ರದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಯಾಕೆ ಈಗ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಎಲ್ ನಿನೋ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಭೂಮಿಯ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಿಗಿಂತ ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆ, ನಗರೀಕರಣ, ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹವಾಮಾನ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಬಹುದು.
1877ರ ದುರಂತವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುವ ಕಾರಣ ಏನು?
ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು 1877-78ರ ಎಲ್ ನಿನೋ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬರ, ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದವು.
ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ಬರ ಮತ್ತು ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಉಂಟಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಳಾಗಿ ಜನರು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ?
ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹುತೇಕ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜೂನ್ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮುಂಗಾರಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ ನಿನೋ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿಯಬಹುದು.
ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಳೆ, ಸೋಯಾಬಿನ್, ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಭೂಗತ ಜಲಮಟ್ಟ ಕೂಡ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ದರ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೇ?
ಹೌದು. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸರಬರಾಜು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತರಕಾರಿ, ಧಾನ್ಯ, ಬೇಳೆ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳ ದರ ಏರಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ದರ ಏರಿಕೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ ನಿನೋ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಫ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ.
ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಏರ್ ಕಂಡೀಷನರ್, ಕೂಲರ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದರೆ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.
ಈ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಎದುರಾದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.
ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದೇ?
ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದುರ್ಬಲ ಮುಂಗಾರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತುಂಬದಿದ್ದರೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಭೂಗತ ಜಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ ನಿನೋ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಚಕ್ರಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಭೂಮಿಯ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇದರಿಂದ ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಈಗ “ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆ” ಬದಲು “ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬರ” ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ?
ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಿಗಿಂತ ಈಗ ಭಾರತ ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ.
ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುಂಚಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ಕೇವಲ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಒತ್ತಡ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಹವಾಮಾನ ಆಘಾತ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರಬಹುದು.
ಮುಂದೇನು?
ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಾರೀ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಪ್ರಗತಿ, ಸಮುದ್ರ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
ಸೂಪರ್ ಎಲ್ ನಿನೋ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ — ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಆಹಾರ, ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
