ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಕುರಿತು ನೇಪಾಳ ಆಕ್ಷೇಪ: ಲಿಪುಲೇಖ್ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತೆ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ

ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಲಿಪುಲೇಖ್ ಮಾರ್ಗದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನೇಪಾಳ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಗಡಿ ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಲಿಪುಲೇಖ್ ಪಾಸ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ನೇಪಾಳ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ತಮ್ಮ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಗಡಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವಾಗುವವರೆಗೂ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನೇಪಾಳ ಹೇಳಿದೆ.

ಲಿಪುಲೇಖ್ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಗಡಿಗಳ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಮಹತ್ವದ ಹಿಮಾಲಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕೈಲಾಸ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡಾ ಲಿಪುಲೇಖ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ನಡುವೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಯಾತ್ರೆ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಯಾತ್ರಿಕರು ಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಚಾರ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧ, ಚೀನಾ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ರಾಜಕೀಯವೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. তবে ಸದ್ಯ ಯಾತ್ರೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.