ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ವೇಗ: ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್‌ನಿಂದ ವಿಐಪಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಕಡಿತವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ

ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮಿತವ್ಯಯದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ, ವಾಹನ ಬಳಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಗೂ ಕಡಿತ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಎಸ್‌ಪಿಜಿ ಮೋಟಾರ್‌ಕೇಡ್‌ನ್ನು ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಕಡಿತ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಭದ್ರತಾ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಕಡಿಮೆ ದೂರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಇವಿ ವಾಹನ ಕಡ್ಡಾಯ ಮುಂತಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭದ್ರತಾ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

‘ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್’ ಮಾದರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು

ಕೊರೊನಾ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದ ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಲ್ಲದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ, ಕಾರ್‌ಪೂಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವರ್ಚುವಲ್ ಸಭೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಇಳಿಕೆ ಮೂಲಕ ಬಹುಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ವಿಐಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ಬ್ರೇಕ್?

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಐಪಿ ವಾಹನ ಬಳಕೆ ಕಡಿತ, ರಾಜಕೀಯ ರೋಡ್ ಶೋ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಅಧಿಕೃತ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ನಿಷೇಧ ಮೂಲಕ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಸಂಕಷ್ಟದ ನಡುವೆ “ಸರ್ಕಾರವೇ ಮಾದರಿ ಆಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಎಸಿ ಬಳಕೆಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಎಸಿ ತಾಪಮಾನವನ್ನು 24 ರಿಂದ 26 ಡಿಗ್ರಿ ನಡುವೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂಧನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಎಸಿ ಬಳಕೆ ಕಡಿತ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯ, ಡೀಸೆಲ್ ಅವಲಂಬನೆ ಇಳಿಕೆ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಇಂಧನ ಉಳಿವು ಸಾಧ್ಯ.

ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ?

ಕೆಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ತೆಲಂಗಾಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾದರೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ತೈಲ ಸಂಕಷ್ಟದ ಭೀತಿ ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರ?

ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳ, LPG ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕೊರತೆ, ದರ ಏರಿಕೆ ಎಂಬ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಇಂಧನ ಆಮದು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ…

ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಕ್ರಮಗಳು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲ; ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧ್ಯ?

ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯ ಕ್ರಮಗಳು ಈಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಕ್ ಫ್ರಮ್ ಹೋಮ್ ಹೆಚ್ಚಳ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ ಉತ್ತೇಜನ, ಕಾರ್‌ಪೂಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅನಗತ್ಯ ವಾಹನ ಬಳಕೆ ಕಡಿತ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಹುದು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮೆಟ್ರೋ, ಬಸ್ ಸೇವೆ, ಲೋಕಲ್ ರೈಲು ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೆಲ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್‌ಪೂಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇವಿ ವಾಹನ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಡಿತ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಇಳಿಕೆ, ನಗರ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೂಲಕ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ತರಬಹುದು.

ಇವಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ?

ಸರ್ಕಾರ ಇವಿ ವಾಹನ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಡೆಲಿವರಿ ಸೇವೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಇವಿ ವಾಹನಗಳತ್ತ ತಿರುಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉದ್ಯಮ, ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳು, ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಉದ್ಯಮ ವಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು

ಭಾರತ ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಂಧನ ಆಮದು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತೈಲ ಸರಬರಾಜು ಸ್ಥಿತಿ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜಾಗತಿಕ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಬೆಲೆ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರ ಏನು?

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ, ಇವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೇ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.