ಕೊಡಗು: ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸ್ವರ್ಗವೇ? ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಬೆಟ್ಟನಾಡೇ?

• ಸಂಜೀವ ಕುಮಾರ್

ಒಮ್ಮೆ ಮಂಜಿನ ಹೊದಿಕೆಯೊಳಗೆ ಮಲಗಿರುವ ಶಾಂತ ಬೆಟ್ಟನಾಡು…
ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿದ್ದ ಮೌನ… ಮಳೆಯ ಸುವಾಸನೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ, ಮಂಜಿನೊಳಗೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆ… ಅದೇ ಕೊಡಗು ಇಂದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಾರಾಂತ್ಯ ಬಂತೇ ಸಾಕು — ಮಡಿಕೇರಿ, ಕುಶಾಲನಗರ, ತಲಕಾವೇರಿ, ಮಂಡಲ್ಪಟ್ಟಿ ಕಡೆ ವಾಹನಗಳ ಸಾಲು ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಜೋರಾದ ಸಂಗೀತ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ನಿರ್ಮಾಣ… ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೊಡಗಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡ ತರುತ್ತಿದೆ.

ಕೊಡಗು ಈಗ ಮೊದಲಿನಂತಿಲ್ಲ…

ಈ ಮಾತು ಈಗ ಸ್ಥಳೀಯರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ರೀಲ್ಸ್ ಮಾಡಲು, crowd follow ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಬೇಸರ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಾಹನಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿವೆ. ಬೆಟ್ಟ ಕತ್ತರಿಸಿ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚುಗಳಿಗೂ commercial tourism ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಈಗ ಜನರಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಭೂಕುಸಿತದ ಭಯ ಹೆಚ್ಚು.

2018ರ ಗಾಯ ಇನ್ನೂ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ

ಕೊಡಗು ಜನರು ಇನ್ನೂ 2018ರ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತವನ್ನು ಮರೆತಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮವರನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅದಾದ ಬಳಿಕ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಕೊಡಗು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಪದೇಪದೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೇ ಬದುಕು ಕೂಡ…

ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸತ್ಯವೂ ಇದೆ. ಇಂದು ಕೊಡಗಿನ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿವೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳು, ಜೀಪ್ ಸಫಾರಿ, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಟೂರಿಸಂ ಗೈಡ್‌ಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳು — ಅನೇಕ ಯುವಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದಲೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬರದಿದ್ದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಆತಂಕವೂ ಇದೆ. ಅಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಲ್ಲ…
ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಕೊಡಗುಗೆ ಈಗ ಬೇಕಿರುವುದು ಏನು?

ಬಹುಶಃ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಗದ್ದಲವೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ವಾಹನಗಳ ಮಿತಿ, ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, sustainable tourism, ಇವೆಲ್ಲ ಈಗ ಕೇವಲ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರದೆ, ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೆನಪು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕು… ಗಾಯವಲ್ಲ

ಕೊಡಗು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತು ಬಹುಶಃ ಇದೇ. ಮಂಜು, ಮಳೆ, ಕಾಫಿ, ಕಾಡು, ಹಸಿರು… ಇವೆಲ್ಲವೇ ಕೊಡಗಿನ ಆತ್ಮ. ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ crowd-filled hill station ಮಾತ್ರ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ — ಎರಡೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬದುಕುವ ದಾರಿ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಈಗ ಬಂದಿದೆ.