ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಧ್ವನಿಗಳು ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಹಾಡುಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ನೆನಪು, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.
90ರ ದಶಕದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಪ್ರೇಮಕಥೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮೊದಲು ಕೇಳಿಬರುವ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಪ್ರಮುಖರು. ಆಮೀರ್ ಖಾನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರೇಮ, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ನ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಇಮೇಜ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ನ ಯುವ ಉತ್ಸಾಹ — ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಒಂದು ಧ್ವನಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರದು. ಇಂದು ಹೊಸ ಗಾಯಕರು ಬಂದಿದ್ದರೂ, 90ರ ದಶಕದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ಇರುವ ಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಹುಟ್ಟಿದ ಊರು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆರೆತ ನೆಲ!
ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರು 1955ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1ರಂದು ನೇಪಾಳದ ಸಪ್ತರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭರದಹ (Bhardaha) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಝಾ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ನೇಪಾಳದವರು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೈಥಿಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದರು. ಇದೇ ವಾತಾವರಣ ಅವರ ಸಂಗೀತಾಭಿರುಚಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು ಎಂದು ಸಂಗೀತ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಸಂಗೀತ ಪಯಣ
ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಸಹರ್ಸಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ನೇಪಾಳದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ತೆರಳಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ನೇಪಾಳ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಗಾಯಕನಾಗಿ ಹಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದರು. ಆದರೆ ಬಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ತಕ್ಷಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.
ಒಂದು ಹಾಡು ಬದಲಿಸಿದ ಜೀವನ
1988ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಯಾಮತ್ ಸೆ ಕಯಾಮತ್ ತಕ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಪಾಪಾ ಕಹ್ತೇ ಹೈಂ’ ಹಾಡು ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಆಮೀರ್ ಖಾನ್ ಅಭಿನಯದ ಈ ಹಾಡು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಯುವಕರ ಕನಸುಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಈ ಹಾಡು ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ನಂತರ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಧ್ವನಿಯೇ ಕೇಳಿಸಿತು?
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅವರ ಧ್ವನಿಯ ವಿಶೇಷತೆ. ಮಧುರತೆ, ಯೌವನದ ಉತ್ಸಾಹ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ವರ ಉದಿತ್ ಧ್ವನಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮುಗ್ಧತೆ ಇತ್ತು. ಅದರಿಂದಲೇ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರೇಮ, ಮೊದಲ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ನ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಇಮೇಜ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ
1990 ಮತ್ತು 2000ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅವರ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಇಮೇಜ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಶಾರುಖ್ ಅವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಉದಿತ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯೇ.
‘ಪೆಹ್ಲಾ ನಶಾ’ ಇಂದಿಗೂ ಯಾಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ?
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಹ್ಲಾ ನಶಾಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸರಳ ಸಂಗೀತ, ಭಾವಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿ ಈ ಹಾಡಿನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳು. ಇಂದಿಗೂ ಯುವಕರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಧ್ವನಿಯ ಕಾಲಾತೀತ ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಮಾರ್ ಸಾನು, ಅಭಿಜಿತ್ ಮತ್ತು ಉದಿತ್: 90ರ ದಶಕದ ಸಂಗೀತ ತ್ರಿಕೋನ
90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪುರುಷ ಧ್ವನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕುಮಾರ್ ಸಾನು, ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ಅಭಿಜಿತ್.
ಕುಮಾರ್ ಸಾನು ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವುಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಅಭಿಜಿತ್ ಅವರ ಧ್ವನಿ ನಗರ ಯುವಕರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು. ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. 2000ರ ನಂತರ ಸೋನು ನಿಗಮ್, ಶಾನ್, ಕೆಕೆ, ಅತಿಫ್ ಅಸ್ಲಂ, ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಮಾದರಿಯ ಹೊಸ ಗಾಯಕರು ಬಂದರು. ಆದರೂ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿ, ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಕುಟುಂಬ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಬೆಂಬಲ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಐದು ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಪದ್ಮಶ್ರೀ (2009), ಪದ್ಮಭೂಷಣ್ (2016) ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು. ಈ ಗೌರವಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದು Spotify, YouTube ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಆ್ಯಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಪಾಪಾ ಕಹ್ತೇ ಹೈಂ, ಪಹ್ಲಾ ನಶಾ, ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೈ, ಮಿತ್ವಾ…ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಾರೆ.
